Home CHCIEĆ-MIEĆ-BRAĆ Spektrum KOMPETENCJE PORTFOLIO Kariera Kontakt

ROZDZIAŁ III. BRAĆ

Co może pomóc zrealizować decyzję, a co ją utrudnia?

Człowiek może wiedzieć, czego potrzebuje. Może znać produkt, rozumieć jego korzyści i uważać go za rozwiązanie odpowiednie dla siebie.

A jednak z niego nie skorzystać.

Wyobraźmy sobie sytuację, w której konsument zamierza kupić znaną kawę. Wybiera ją od dawna, zna jej smak i nie widzi szczególnego powodu, aby zmieniać swoje przyzwyczajenie. Tym razem jednak nie znajduje jej na sklepowej półce. Może odwiedzić inny sklep. Może wybrać dostępną alternatywę. Może odłożyć zakup albo całkowicie z niego zrezygnować.

Czy zmieniła się jego ocena ulubionej kawy? Niekoniecznie. Zmieniły się natomiast warunki, w których miał dokonać zakupu.

W rozdziale CHCIEĆ interesowało mnie to, dlaczego propozycja marki może nabierać znaczenia dla człowieka. W MIEĆ przyglądałem się przesłankom, które mogą sprawiać, że określona propozycja zostaje uznana za wartą wyboru. Teraz chcę skierować uwagę na inną kwestię.

Co dzieje się w sytuacji, w której człowiek może podjąć określone działanie, ale jego realizacja zależy od dostępności, wysiłku, ryzyka, czasu lub innych okoliczności?

Nie zakładam przy tym, że wcześniej musiało wystąpić świadome zainteresowanie i porównywanie możliwości. Działanie może być rutynowe, spontaniczne albo wynikać z sytuacji. Trzy perspektywy nie wyznaczają obowiązkowej kolejności zachowania konsumenta. Pozwalają przyjrzeć się różnym zagadnieniom, które mogą mieć znaczenie dla decyzji.

Dla BRAĆ pytanie brzmi: co umożliwia człowiekowi podjęcie lub zrealizowanie działania, co może mu w tym pomagać, a co staje się przeszkodą?

Czym właściwie jest BRAĆ?

BRAĆ nie oznacza w tej metodzie wyłącznie zakupu produktu. Nie jest też synonimem konwersji, finalizacji transakcji ani gotowości do natychmiastowego działania.

BRAĆ to obszar analizy warunków, które mogą umożliwiać, ułatwiać, utrudniać lub uniemożliwiać człowiekowi podjęcie i realizację określonego działania.

Może dotyczyć zakupu, zamówienia, skorzystania z usługi, wypróbowania produktu, zapisania się do programu albo podjęcia kontaktu z marką. Interesuje mnie nie tylko samo działanie, ale również środowisko, w którym staje się ono możliwe.

Czy produkt jest dostępny? Czy człowiek dysponuje potrzebnymi zasobami? Czy rozumie warunki? Czy może wykonać wymagane czynności? Czy okoliczności pozwalają mu zrealizować zamiar?

Nie każde działanie wymaga wcześniejszego, świadomie sformułowanego zamiaru. Czasami zachowanie jest wynikiem przyzwyczajenia, a czasami odpowiedzią na sytuację, która pojawia się niespodziewanie.

Dlatego BRAĆ nie powinno być ograniczane do analizowania drogi od deklarowanej intencji do zakupu.

Ważne jest również to, czego nie wiemy. Fakt dokonania transakcji nie dowodzi, że warunki były wygodne lub korzystne dla człowieka. Brak transakcji nie dowodzi natomiast, że napotkał przeszkodę. Mógł zrezygnować świadomie. Mógł zmienić zdanie. Mógł wybrać inną możliwość.

Z tego wynika pierwsza zasada BRAĆ: nie mylmy obserwowanego działania lub jego braku z wiedzą o warunkach, które miały na nie wpływ.

Decyzja a możliwość jej realizacji

W marketingu często analizujemy zachowanie przez pryzmat rezultatu.

Produkt został kupiony albo nie. Formularz został wypełniony albo porzucony. Promocja została wykorzystana albo nie przyniosła oczekiwanej liczby zgłoszeń. Takie informacje są ważne. Pokazują, co wydarzyło się w określonym punkcie procesu. Nie wyjaśniają jednak automatycznie, dlaczego tak się stało.

Wyobraźmy sobie klienta, który znajduje w sklepie internetowym produkt odpowiadający jego oczekiwaniom.

Dodaje go do koszyka, ale nie kończy zakupu. Z perspektywy analityki jest to porzucony koszyk. Z perspektywy BRAĆ dopiero początek pytań. Być może koszt dostawy przekroczył akceptowalny poziom. Być może termin doręczenia okazał się nieodpowiedni. Być może proces wymagał założenia konta, na co człowiek nie miał ochoty.

Ale równie dobrze mógł jedynie sprawdzać końcową cenę, porównywać możliwości albo nie mieć zamiaru kupowania w tym momencie. Nie możemy przypisać jednej przyczyny wszystkim takim zachowaniom.

Dlatego proponuję odróżniać zamiar, możliwość działania i jego wykonanie. Nie jako trzy kolejne fazy, lecz jako trzy kwestie, które warto osobno rozpoznać. Sama możliwość działania nie oznacza, że człowiek z niej skorzysta. A samo działanie nie oznacza, że warunki jego realizacji były odpowiednie.

Dostępność nie zawsze oznacza możliwość działania

Produkt może być obecny na rynku, ale niedostępny w miejscu, w którym człowiek chce go kupić. Usługa może być oferowana przez internet, ale wymagać określonych umiejętności, urządzenia lub sposobu płatności. Promocja może obejmować wiele sklepów, ale jej warunki mogą ograniczać udział osób, które nie posiadają aplikacji albo nie mogą dokonać zakupu w wyznaczonym terminie.

Dostępność nie jest więc wyłącznie zagadnieniem dystrybucji.

Z punktu widzenia BRAĆ warto rozpatrywać ją również jako realną możliwość skorzystania z propozycji w konkretnych okolicznościach. Znaczenie mogą mieć miejsce, czas, kanał, możliwości finansowe, wymagania techniczne, kompetencje lub ograniczenia organizacyjne.

Nie oznacza to, że każda propozycja powinna być dostępna dla wszystkich i w każdych warunkach. Chodzi o rozpoznanie, jakie wymagania stawia człowiekowi określona oferta i czy te wymagania pozostają zgodne z możliwościami odbiorców, do których marka chce dotrzeć.

Marka może uznawać produkt za szeroko dostępny, ponieważ znajduje się on w tysiącach punktów sprzedaży. Dla człowieka, który nie może go znaleźć podczas swoich codziennych zakupów, ta skala dystrybucji nie musi jednak rozwiązywać problemu. Dostępność propozycji z perspektywy marki nie zawsze oznacza dostępność działania z perspektywy człowieka.

Wysiłek nie zawsze jest widoczny w cenie

Każde działanie może wymagać określonego wysiłku. Czasami jest on niewielki. Innym razem obejmuje wiele czynności, które człowiek musi wykonać, zanim skorzysta z propozycji. Może potrzebować dodatkowych informacji, utworzenia konta, zainstalowania aplikacji, poznania regulaminu, dojazdu do sklepu lub przejścia przez wieloetapowy formularz. Dla marki te czynności mogą być uzasadnioną częścią procesu. Dla człowieka mogą stanowić dodatkowe obciążenie.

Warto przy tym zachować rozróżnienie wprowadzone w MIEĆ. Wysiłek może wpływać na ocenę, czy propozycja jest warta wyboru. Może również stanowić praktyczną przeszkodę w wykonaniu określonej czynności. W BRAĆ interesuje mnie przede wszystkim ten drugi wymiar.

Nie pytam wyłącznie, czy człowiek uważa wysiłek za akceptowalny w relacji do korzyści. Pytam również, czy potrafi i może wykonać czynności niezbędne do działania oraz co dzieje się, kiedy stają się one zbyt wymagające. Nie każda trudność jest jednak zbędna.

Potwierdzenie tożsamości, zapoznanie się z konsekwencjami zobowiązania czy świadoma zgoda na określone warunki mogą wymagać dodatkowego czasu, ale pełnić ważną funkcję. Dlatego zadaniem marketingu nie musi być usuwanie wszystkich kroków.

Warto raczej zapytać, które czynności są rzeczywiście potrzebne, a które wynikają głównie z konstrukcji procesu stworzonego przez markę.

Ryzyko, niepewność i warunki bezpieczeństwa

Człowiek może mieć możliwość dokonania zakupu, a mimo to nie zdecydować się na działanie.Jedną z potencjalnych przyczyn jest niepewność związana z jego konsekwencjami. Czy produkt zostanie dostarczony? Czy można go zwrócić? Czy warunki usługi są zrozumiałe? Czy podane dane będą odpowiednio chronione? Czy pojawią się dodatkowe zobowiązania?

Takie pytania nie zawsze dotyczą wartości samej propozycji. Mogą dotyczyć warunków, na jakich człowiek ma z niej skorzystać. W przypadku sklepu internetowego znaczenie może mieć sposób prezentacji kosztów dostawy i zwrotów. W przypadku subskrypcji możliwość rezygnacji. W przypadku programu lojalnościowego zakres wymaganych danych oraz zasady uczestnictwa.

Nie należy jednak zakładać, że każda obawa jest przeszkodą, którą trzeba wyeliminować. Część wątpliwości może być uzasadniona, a ich pojawienie się pomaga człowiekowi podjąć bardziej świadomą decyzję. Z punktu widzenia BRAĆ ważne jest więc nie tylko to, czy człowiek może działać, ale również czy rozumie warunki i konsekwencje działania.

Ułatwienie procesu nie powinno oznaczać ograniczenia możliwości namysłu.

Kiedy okoliczności zmieniają możliwość działania?

Ta sama propozycja może prowadzić do różnych zachowań w zależności od sytuacji. Produkt dostępny podczas codziennych zakupów może zostać wybrany bez większego wysiłku. Ten sam produkt wymagający osobnej podróży może nie zostać kupiony. Usługa oferowana w dogodnym terminie może być łatwa do wykorzystania. W innym terminie może pozostawać poza możliwościami człowieka, mimo że nadal uważa ją za odpowiednią.

Promocja może oferować atrakcyjną korzyść, ale warunek dokonania zakupu w krótkim czasie może ograniczać możliwość skorzystania z niej. Nie oznacza to automatycznie, że zmieniła się ocena propozycji.

Zmieniły się okoliczności działania. W analizie BRAĆ interesuje mnie więc również kontekst, w którym marka oczekuje określonego zachowania. Czy człowiek ma czas? Czy dysponuje potrzebnymi zasobami? Czy warunki odpowiadają jego sytuacji? Czy proponowane działanie jest wykonalne w danym momencie?

Nie możemy jednak zakładać, że znamy odpowiedzi wyłącznie na podstawie miejsca, czasu lub wyniku transakcji. Okoliczności wskazują możliwe wyjaśnienia. Ich rzeczywiste znaczenie wymaga sprawdzenia.

Dlaczego człowiek odkłada działanie?

Brak natychmiastowej reakcji bywa dla marki sygnałem problemu. Konsument odwiedził stronę, ale nie kupił. Otworzył wiadomość, ale nie skorzystał z oferty. Zapoznał się z promocją, ale nie dokonał zgłoszenia. Można wtedy rozpocząć poszukiwanie sposobów przyspieszenia działania.

Warto jednak wcześniej zapytać, czy opóźnienie rzeczywiście wynika z przeszkody. Człowiek może potrzebować dodatkowych informacji. Może oczekiwać na odpowiedni moment. Może chcieć skonsultować wybór albo świadomie nie podejmować działania. Czasami zwłoka wynika z problemów stworzonych przez sam proces. Innym razem jest częścią decyzji, nad którą człowiek chce się zastanowić.

Z perspektywy marki obie sytuacje mogą wyglądać podobnie. Z perspektywy człowieka mogą oznaczać coś zupełnie innego. Dlatego BRAĆ nie powinno utożsamiać skuteczności marketingu wyłącznie z szybkością uzyskania reakcji.

Nie każde odłożone działanie wymaga przyspieszenia. Nie każde niezrealizowane działanie oznacza utraconą szansę, którą należy odzyskać.

BRAĆ w punkcie styku marki z człowiekiem

Punktem styku może być sklepowa półka, opakowanie, karta produktu, formularz zamówienia, aplikacja, rozmowa ze sprzedawcą albo proces korzystania z usługi. W perspektywie BRAĆ interesuje mnie to, jakie warunki działania powstają w takim miejscu.

Weźmy promocję, w której konsument może otrzymać zwrot części ceny produktu po dokonaniu zakupu i przesłaniu zgłoszenia. Załóżmy, że wymaga ona zachowania paragonu, wypełnienia formularza oraz podania określonych danych.

Możemy przeanalizować ją na czterech poziomach.

Obserwacja: regulamin i formularz przewidują konkretne wymagania, które uczestnik musi spełnić, aby otrzymać zwrot.

Hipoteza mechanizmu: liczba czynności, sposób ich opisania lub wymagania techniczne mogą utrudniać niektórym osobom ukończenie zgłoszenia.

Kontekst odbiorcy: znaczenie tych warunków może być różne dla osób korzystających swobodnie z formularzy internetowych i dla tych, które potrzebują dodatkowej pomocy albo nie dysponują odpowiednim urządzeniem.

Dowody i niewiadome: czy uczestnicy rozumieją zasady? Na którym etapie pojawiają się trudności? Czy istnieją dane o błędach, rezygnacjach lub zgłoszeniach do obsługi? Czy wymagania wynikają z uzasadnionych potrzeb organizacyjnych lub prawnych?

Bez takich informacji możemy wskazać potencjalne przeszkody, ale nie powinniśmy uznawać ich za potwierdzone przyczyny rezygnacji. Ten sam punkt styku może więc komunikować korzyść i jednocześnie określać warunki jej uzyskania. W BRAĆ interesuje mnie przede wszystkim ta druga funkcja.

Nie wystarczy, że marka proponuje człowiekowi określone działanie. Warto również sprawdzić, jakie warunki tworzy, aby mógł je wykonać.

BRAĆ w praktyce – trzy różne sytuacje

Poniższe przykłady są hipotetyczne. Nawiązują do sytuacji analizowanych wcześniej w CHCIEĆ i MIEĆ. Nie pokazują kolejnych etapów jednej drogi zakupowej. Pozwalają sprawdzić, jakie dodatkowe pytania pojawiają się, gdy patrzymy na tę samą propozycję przez pryzmat warunków działania.

Nowy napój.

Producent wprowadza napój o nowym smaku i wyróżniającym opakowaniu. W CHCIEĆ interesowało nas, czy propozycja może nabrać znaczenia dla odbiorcy. W MIEĆ pytaliśmy, co mogłoby sprawić, że zostanie uznana za wartą wyboru.

W BRAĆ przyglądamy się warunkom, w których człowiek może po nią sięgnąć. Czy napój jest dostępny w sklepie, w którym odbiorca dokonuje zakupów? Czy znajduje się w miejscu, w którym może go zauważyć i dosięgnąć? Czy określony wariant jest dostępny w odpowiednim momencie?

Jeżeli produkt znajduje się w lodówce przy kasie, może być dostępny w sytuacji, w której człowiek podejmuje spontaniczną decyzję. Nie oznacza to jednak, że ekspozycja wywoła zakup.

Możemy stawiać hipotezy o znaczeniu dostępności i wygody, ale potrzebujemy danych, aby ocenić ich wpływ.

Znana kawa.

Człowiek regularnie kupuje tę samą kawę. Nie wiemy, czy każdorazowo analizuje jej wartość, czy działa głównie na podstawie utrwalonego przyzwyczajenia.

W BRAĆ możemy jednak sprawdzić warunki, w których dochodzi do zakupu. Czy kawa jest dostępna podczas rutynowej wizyty w sklepie? Czy jej miejsce na półce pozostaje łatwe do odnalezienia? Czy zmiana opakowania, układu sklepu lub brak produktu może utrudnić powtórzenie zachowania?

Jeżeli konsument wybiera inną markę po stwierdzeniu braku dotychczasowej, nie musi to oznaczać, że przestał cenić swoją kawę. Może oznaczać, że warunki działania skierowały go ku innej dostępnej możliwości. Ale bez dodatkowych informacji pozostanie to hipotezą.

Środek do usuwania plam.

Człowiek poszukuje produktu, który pomoże rozwiązać konkretny problem. W CHCIEĆ analizowaliśmy znaczenie samego problemu i propozycji jego rozwiązania. W MIEĆ rozważaliśmy przesłanki wyboru określonego środka. W BRAĆ pytamy, czy człowiek może skutecznie skorzystać z wybranej możliwości.

Czy produkt jest dostępny wtedy, gdy jest potrzebny? Czy sposób jego użycia jest zrozumiały? Czy wymaga dodatkowego wyposażenia lub czynności? Czy informacje o bezpieczeństwie stosowania pozwalają właściwie przeprowadzić działanie?

Zakup nie zawsze kończy analizowany problem. W pewnych sytuacjach istotne są również warunki pozwalające wykorzystać produkt zgodnie z jego przeznaczeniem. Nie oznacza to jednak, że BRAĆ obejmuje automatycznie całą satysfakcję z użytkowania. Ocena rzeczywistego rezultatu wymaga osobnej analizy.

Wspólny wniosek z tych trzech sytuacji jest następujący: BRAĆ pomaga rozpoznać warunki działania, ale nie pozwala bez dowodów przypisać im decydującej roli w zachowaniu człowieka.

Gdzie kończy się MIEĆ, a zaczyna BRAĆ?

To rozróżnienie wymaga szczególnej uwagi, ponieważ wiele elementów oferty może mieć znaczenie w obu perspektywach. Cena może wpływać na ocenę, czy propozycja jest warta wyboru. Może również przekraczać możliwości finansowe osoby, która uważa produkt za wartościowy.

W pierwszej sytuacji pytamy o MIEĆ. W drugiej o BRAĆ. Wygodna dostawa może stanowić powód preferowania określonego sklepu. Ale brak możliwości dostarczenia produktu pod wskazany adres może uniemożliwiać realizację zakupu.

Podobnie z wysiłkiem.

Skomplikowana obsługa produktu może zmniejszać jego postrzeganą wartość. Natomiast nieczytelna instrukcja lub trudny do wykonania proces uruchomienia może stanowić przeszkodę w skorzystaniu z rozwiązania.

Nie chodzi więc o przypisanie ceny, dostępności, wysiłku lub ryzyka wyłącznie do jednego pojęcia. Chodzi o to, jakie pytanie zadajemy.

MIEĆ dotyczy przesłanek, dzięki którym określona propozycja może zostać uznana za wartą wyboru.

BRAĆ dotyczy warunków, które mogą umożliwiać, ułatwiać lub utrudniać podjęcie albo realizację działania.

Ta sama okoliczność może być ważna w obu perspektywach. Nie oznacza to jednak, że pytamy o to samo. Szczegółowe zależności pomiędzy CHCIEĆ, MIEĆ i BRAĆ pozostawiam do kolejnego rozdziału, w którym wszystkie trzy perspektywy zostaną zastosowane do wspólnych problemów marketingowych.

Jak marketer może wykorzystać BRAĆ?

Pierwszym krokiem nie powinno być poszukiwanie sposobów zwiększenia konwersji. Warto zacząć od nazwania konkretnego działania, którego warunki chcemy zrozumieć. Czy analizujemy zakup produktu? Udział w promocji? Zapisanie się do programu? Pierwsze użycie usługi? A może sytuację, w której człowiek przerywa rozpoczętą czynność?

Dopiero potem proponuję postawić siedem pytań diagnostycznych:

  1. Co jest przedmiotem działania? Jaką konkretną czynność analizuję i jaki jej rezultat mogę zaobserwować?
  2. Czy działanie jest rzeczywiście możliwe? Jakich zasobów, umiejętności lub warunków wymaga jego wykonanie?
  3. Jakie znaczenie ma dostępność? Czy miejsce, czas, kanał, sposób dostarczenia lub inne okoliczności umożliwiają skorzystanie z propozycji?
  4. Jaki wysiłek jest wymagany? Które czynności mogą ułatwiać lub utrudniać działanie i czy ich obecność jest uzasadniona?
  5. Jakie ryzyko i niepewność mogą mieć znaczenie? Czy warunki są zrozumiałe, a człowiek może ocenić konsekwencje działania?
  6. Co może wyjaśniać działanie, odłożenie lub rezygnację? Jaką rolę mogą odgrywać kontekst, przyzwyczajenie, ograniczenia albo świadoma zmiana decyzji?
  7. Co rzeczywiście wiemy? Jakie obserwacje, dane, wypowiedzi lub badania potwierdzają rozpoznane warunki, a co pozostaje hipotezą?

Nie proponuję, aby odpowiedzi musiały wykazać istnienie przeszkody.

W niektórych sytuacjach nie rozpoznamy żadnej istotnej bariery. W innych brak działania może wynikać ze świadomej decyzji człowieka, a nie z konstrukcji procesu. Właśnie dlatego wynik diagnozy powinien obejmować trzy elementy:

  • najlepiej uzasadnioną hipotezę dotyczącą warunków działania,
  • najważniejszą niewiadomą,
  • propozycję sposobu jej sprawdzenia.

Siedem pytań będzie podstawą odrębnej Karty diagnostycznej 03 – BRAĆ. Nie proponuję na tym etapie automatycznej punktacji. Zasady ewentualnej oceny ilościowej wymagają osobnego opracowania i weryfikacji. Do wspólnej analizy trzech perspektyw wrócimy w kolejnym rozdziale.

BRAĆ_KARTA DIAGNOSTYCZNAPobierz

Kiedy BRAĆ nie wystarcza?

Możemy rozpoznać warunki działania i nadal nie wiedzieć, dlaczego człowiek postąpił w określony sposób. Produkt może być szeroko dostępny, a proces zakupu prosty. Nie oznacza to jednak, że ktoś ma powód, aby z niego skorzystać.

Możemy również zaobserwować sytuację odwrotną. Człowiek podejmuje działanie mimo trudności, dodatkowego wysiłku i ograniczonej dostępności. Nie możemy na tej podstawie przesądzić, że przeszkody nie miały znaczenia. Mogły zostać zaakceptowane, ominięte lub zrównoważone przez inne okoliczności.

BRAĆ nie jest więc uniwersalnym wyjaśnieniem zachowania. Nie każdy brak zakupu wynika z tarcia. Nie każde odłożone działanie oznacza problem. Nie każda poprawa wygody musi prowadzić do wzrostu liczby transakcji.

Istnieje również ważne ograniczenie związane z perspektywą samej marki. Usunięcie przeszkody może ułatwić działanie, ale nie oznacza automatycznie, że jest ono korzystne dla człowieka. Skrócenie formularza może poprawić jego użyteczność. Usunięcie istotnej informacji o zobowiązaniu może również przyspieszyć wykonanie czynności, ale ograniczyć możliwość świadomego wyboru.

Dlatego nie każde zwiększenie skuteczności procesu powinno być uznawane za jego poprawę. W BRAĆ interesuje mnie nie tylko możliwość doprowadzenia do działania, ale również jakość warunków, w których człowiek ma je podjąć.

BRAĆ wobec istniejącej wiedzy

Zagadnienia dotyczące możliwości działania, wysiłku, motywacji i warunków zachowania są obecne w badaniach nad zachowaniami człowieka oraz projektowaniem interwencji.

Susan Michie, Maartje van Stralen i Robert West przedstawili model COM-B, w którym zachowanie analizowane jest w powiązaniu ze zdolnością do działania, istniejącymi możliwościami oraz motywacją. [1]

BJ Fogg w swoim modelu zachowania wskazuje na współwystępowanie motywacji, zdolności wykonania działania oraz bodźca uruchamiającego zachowanie. [2]

Richard Thaler i Cass Sunstein opisują znaczenie architektury wyboru, zwracając uwagę na to, w jaki sposób organizacja środowiska podejmowania decyzji może wpływać na zachowania ludzi. [3]

Nie są to koncepcje tożsame z BRAĆ. Pokazują jednak, że możliwość działania nie zależy wyłącznie od deklarowanej chęci lub pozytywnej oceny propozycji. Warto również zauważyć, że modele te mają własne cele, założenia i zakres zastosowania. Nie stanowią automatycznego potwierdzenia skuteczności CHCIEĆ-MIEĆ-BRAĆ.

Nie przedstawiam zagadnień dostępności, wysiłku czy warunków zachowania jako nowego odkrycia. Moja propozycja dotyczy sposobu, w jaki marketer może uporządkować pytania o punkt styku marki z człowiekiem i oddzielić warunki działania od przesłanek wyboru. W tym sensie BRAĆ nie jest kolejnym modelem przewidywania zachowania. Jest perspektywą analityczną, której przydatność trzeba sprawdzać na rzeczywistych przypadkach, również wtedy, gdy obserwacje nie potwierdzają postawionych hipotez.

Co wynika z analizy BRAĆ?

BRAĆ pozwala przyjrzeć się temu, co dzieje się pomiędzy możliwością podjęcia działania a warunkami jego realizacji. Przypomina, że dostępność oferty nie zawsze oznacza dostępność działania. Że brak reakcji nie musi oznaczać braku zainteresowania. I że wykonanie określonej czynności nie jest automatycznym dowodem na to, że warunki były odpowiednie. Pomaga analizować wysiłek, ryzyko, czas, kontekst i ograniczenia, ale nie pozwala bez danych rozstrzygać o ich rzeczywistym wpływie.

W praktyce marketingowej może prowadzić do pytań o dystrybucję, organizację procesów, sposób przedstawiania warunków, dostępność informacji czy możliwość skorzystania z propozycji. Nie daje jednej odpowiedzi dla wszystkich konsumentów.

Nie wymaga również uznania, że każda przeszkoda jest problemem, a każde niezrealizowane działanie porażką. Zależy mi na jeszcze jednym rozróżnieniu.

Marketing może projektować warunki sprzyjające określonym zachowaniom. Nie oznacza to jednak, że jego zadaniem powinno być doprowadzanie człowieka do działania za wszelką cenę. Czasami warto ułatwić decyzję. Czasami usunąć niepotrzebny wysiłek. A czasami pozostawić przestrzeń na namysł, odłożenie działania lub rezygnację.

Dobrze zaprojektowane warunki działania nie muszą odbierać człowiekowi możliwości powiedzenia „nie”.

Właśnie w tym widzę istotne zadanie BRAĆ. Nie tylko pytać, co sprawia, że człowiek podejmuje działanie. Również rozumieć, jakie warunki marka tworzy, czego od człowieka wymaga i czy rzeczywiście pomagają mu one działać wtedy, gdy uzna to za właściwe.

Moim punktem odniesienia jest człowiek podejmujący decyzję. Interesuje mnie nie tylko to, co marka komunikuje, ale również to, co z tej komunikacji wynika dla odbiorcy.


Daniel Potoczny. Autor CHCIEĆ-MIEĆ-BRAĆ. Praktyk marketingu, CEO agencji marketingowej montovnia.com

Literatura i źródła

[1] Michie, S., van Stralen, M. M., West, R. (2011). The behaviour change wheel: A new method for characterising and designing behaviour change interventions. Implementation Science, 6, 42. https://doi.org/10.1186/1748-5908-6-42

[2] Fogg, B. J. (2009). A Behavior Model for Persuasive Design. Proceedings of the 4th International Conference on Persuasive Technology, Article 40. https://dl.acm.org/doi/10.1145/1541948.1541999

[3] Thaler, R. H., Sunstein, C. R. (2008). Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness. Yale University Press.

ROZDZIAŁ IV.POŁĄCZENIE TRZECH PERSPEKTYW.

Copyright © {2026}, MONTOVNIA All rights reserved
Polityka prywatności i cookies CHCIEĆ-MIEĆ-BRAĆ

Dbamy o Twoją prywatność

Używamy plików cookie, aby poprawić jakość przeglądania. Możesz zaakceptować wszystkie lub dostosować zgody. Więcej szczegółów znajdziesz w Polityce prywatności.
Powered by PixelShark

Preferencje ciasteczek

Zarządzaj swoimi zgodami. Poniżej znajdziesz kategorie oraz cookies wykryte podczas ostatniego skanu strony.

Polityce prywatności

Brak cookies

Nazwaps_stats_202603_seen
Czas trwania1 miesiac 14 dni
Domenamontovnia.com
TypWlasne

Brak cookies

Powered by PixelShark